Çoğumuz değişimi “devrimsel” bir olay zannederiz.
Bir sabah uyanacağız ve her şey değişmiş olacak. Birdenbire harika bir lider, kusursuz bir iletişimci veya demir iradeli bir insan olacağız sanırız.
Yıllardır kurumsal dünyada ve bireysel koçluk süreçlerinde gördüğüm en büyük yanılgı budur: Herkes “dönüşümü” ister ama kimse “süreci” sevmez.
Oysa değişim, bir gecede gelen bir yıldırım değil; kayayı delen su damlaları gibidir. Gücü şiddetinde değil, sürekliliğindedir.
Motivasyon Başlatır, Alışkanlık Devam Ettirir
Ocak ayında spor salonlarına yazılanların %80’i Şubat’ı göremez. Büyük bir heyecanla başlanan projeler, ilk krizde rafa kalkar. Neden? Çünkü sadece “motivasyona” güveniriz.
Motivasyon bir duygudur ve tüm duygular gibi geçicidir. Bugün vardır, yarın yoktur.
Ancak alışkanlık, bir sistemdir. Ve sistemler, duygulara ihtiyaç duymadan çalışır.
22 yıllık tecrübemle söylüyorum: Kariyerinde veya hayatında zirveye çıkanlar, en “gaza gelmiş” olanlar değil; sıkıcı görünen o küçük rutinleri en istikrarlı şekilde yapanlardır.
%1 Kuralı: Bileşik Etkinin Gücü
Matematiksel bir gerçek var: Eğer her gün kendinizi sadece %1 geliştirirseniz, yılın sonunda başladığınız noktadan 37 kat daha ileri gidersiniz ($1.01^{365} = 37.78$).
Ama sorun şu ki; ilk günlerde veya haftalarda hiçbir fark göremezsiniz.
Bir gün sağlıklı beslenince hemen zayıflamazsınız.
Ekibinizi bir gün dikkatle dinleyince hemen “harika lider” olmazsınız.
Sonuçları hemen görmediğimizde “İşe yaramıyor” diyip bırakırız. İşte buna “Hayal Kırıklığı Vadisi” denir. Kazananlar, o vadide yürümeye devam edenlerdir.
Kimlik Temelli Değişim
Alışkanlıkları değiştirmek istiyorsanız, “ne yaptığınıza” değil, “kim olduğunuza” odaklanın.
“Sigarayı bırakmaya çalışıyorum” diyen kişi hala sigara içen biridir, sadece direnmektedir.
“Ben sigara kullanmıyorum” diyen kişi ise kimliğini değiştirmiştir.
Kendinize şu soruyu sorun: “Olmak istediğim kişi (O ideal lider, o ideal ebeveyn, o bilge insan), bugün ne yapardı?”
Nereden Başlamalı?
Devasa hedefler koyup altında ezilmeyin. Değişimi günlük rutininize yedirmek için şu 3 basit kuralı uygulayın:
Gülünç Derecede Küçük Başlayın: Günde 1 saat kitap okuma hedefi koymayın. “Günde 2 sayfa” deyin. O kadar kolay olsun ki, yapmamak yapmaktan daha zor olsun.
Mevcut Rutine Ekleyin: Yeni alışkanlığı havada bırakmayın. “Sabah kahvemi aldıktan sonra (mevcut), 5 dakika günümü planlayacağım (yeni).”
Mükemmeli Aramayın: Bir gün kaçırabilirsiniz. Sorun değil. Ama asla iki gün üst üste kaçırmayın. İkinci kaçırış, yeni (ve kötü) bir alışkanlığın başlangıcıdır.
Son Söz
Değişim bir varış noktası değil, bir yaşam biçimidir.
Bugün hayatınızda değiştirmek istediğiniz o büyük şey için dev bir adım atmanıza gerek yok. Sadece bugün, düne göre %1 daha iyi bir seçim yapın. Ve yarın bunu tekrar edin.
Gelecekteki siz, bugünkü küçük çabalarınızın eseri olacak.
Necmettin AKÜN
Eğitmen, Yönetici Koçu & Mentör
