— Benim koçluk yaklaşımımdan, benim cümlelerimle —
Hayatta bazı anlar var; insan tüm enerjisiyle ilerlerken bir anda duvara çarpmış gibi hisseder. Hız kesilir, motivasyon kaybolur, yön bulanıklaşır. O anlarda ortaya çıkan duyguya çoğu kişi “tükenmişlik” der… ben ise farklı bir şey görüyorum:
Zihin, kriz moduna geçmiş bir organizma gibi davranır.
Bu yazıda işte tam burayı açmak istiyorum. Çünkü sıkışma anları, sandığımız kadar düşüş değildir. Doğru ele alındığında, kişinin içsel sistemini yeniden yapılandırdığı eşiklerdir.
Koçluk seanslarında en sık duyduğum cümle şudur:
“Ne yapacağımı bilmiyorum.”
Benim için bu cümle bir sorun değil; aksine dönüşümün başlangıç kapısıdır. Çünkü “bilmiyorum” dediğin anda, aslında tüm eski stratejilerin işe yaramadığını fark etmiş olursun. Bu, sistemin kendini güncelleme çağrısıdır.
Sıkışma neden olur?
Zihin sıkıştığında, üç şeyden biri (bazense üçü birden) çalışmayı bırakmıştır:
Yön kaybı.
Nereye gittiğini bilmediğinde ilerleyemezsin. Hedef bulanıklaşır, enerji dağılır.
Kaynak tükenmesi.
Zihinsel, duygusal, fiziksel yakıt bitmiştir. Dinlenme uzun zamandır ajandada yoktur.
İç çatışma.
Bir yanın ilerlemek ister, diğer yanın geri çeker. Bu içsel pazarlık bazen yıllarca sürer.
Bu üç faktör de çok insani. Kimsenin dokunulmazlığı yok. Hepimizin sistemi arada çöküyor, sonra yeniden kuruluyor.
Peki nasıl çıkılır?
Burada koçluk zihni devreye girer. Benim işim çözüm vermek değil; senin kendi çözümünü keşfetmen için kapıyı açmak. Ama şunu söyleyebilirim: sıkışmadan çıkış her zaman farkındalık → duruş → aksiyon üçlüsüyle olur.
1. Farkındalık: Zihninin alarmını duy
Kendine sorman gereken ilk soru:
“Ne oluyor bende?”
İnsan çoğu zaman acelesinden kendi duygusunu dinlemeyi unutur. Halbuki zihin her zaman sinyal verir:
• Göğüste bir ağırlık
• Kararsızlık
• Çöküş hissi
• Tükenme
• Erteleme
Bu sinyaller, sistemin kontrol panelindeki kırmızı ışıklardır.
2. Duruş: Kendine liderlik et
Sıkıştığın anda sergilediğin duruş, tüm gidişatı belirler. Ben seanslarda bunu çok net görürüm. İnsan kontrolü kaybettiğinde bir şeyleri daha fazla zorlamaya başlar. Oysa sıkışma anı, yavaşlama ve merkeze dönme çağrısıdır.
Kendine şu soruyu sor:
“Bu durumda güçlü duruşum nasıl olurdu?”
Bazen güçlü duruş; adım atmamak, telaşsız kalmak, yeniden kalibre etmek demektir.
3. Aksiyon: Sistemini yeniden başlat
Her kriz, küçük bir aksiyonla çözülür. Burada önemli olan şey doğru aksiyonu bulmak.
Kimi için bir gün dinlenmek, kimi için net bir karar almak, kimi için bir şeyi bırakmak…
Sıkışma anları çoğu zaman bırakma kasımızın gelişmediğini fısıldar.
Benim kişisel yaklaşımım şudur:
Aksiyon, zihnin yeniden güven kazanma yöntemidir.
Küçük bile olsa bir adım atmak, sistemini tekrar çalıştırır.
Sıkışmanın görünmeyen hediyesi
İnsan sıkıştığında kendini başarısız hisseder ama işin gerçeği farklıdır:
Sıkışmalar, hayatın sana verdiği yeniden yapılanma fırsatlarıdır.
Bu anlarda fark ettiğin şeyler;
• hangi rolün sana dar geliyor
• hangi hikâyenin seni geri çekiyor
• hangi yükün omzunda fazlalık
• neyin artık eskisi gibi taşınamadığı
Tüm bunlar, yeni bir versiyonuna hazırlanmanın belirtileridir.
Koçlukta sıkışma anları neden değerlidir?
Çünkü insan en çok o anlarda duyarlıdır.
En açık, en dürüst, en kırılgan… ama aynı zamanda en dönüşebilir hâliyle gelir.
Koçluk işte burada devreye girer:
Ben seni sıkıştırmam; seni sıkışmanın içindeki bilgeliğe götürürüm.
Sıkışmayı düşüş değil, eşiğe dönüşürüz.
Son söz: Sıkıştığın an, yeni kapının geldiği andır
Her insan hayatında defalarca kez sıkışır. Bu bir arıza değil, gelişimin ritmidir.
Sana düşen şey şu: O anda neyi dinlediğin.
Kendini mi?
Korkuyu mu?
Eski hikâyeleri mi?
Yoksa içindeki lideri mi?
Bu blogun amacı sana tek bir cümleyi hatırlatmak:
Sıkışma, sistemin seni bir üst seviyeye davet etme biçimidir.
Hazırsan, o seviyeye birlikte geçeriz.
